Rắn chàm quạp - Viet Snake Rescuer

Rắn chàm quạp

Calloselasma rhodostoma

Có độc
Hiếm gặp
Không nên đụng chạm
Thuốc chống rắn không có tác dụng

Rắn chàm quạp có tên khoa học là Calloselasma rhodostoma thuộc họ rắn lục (Viperidae), giống Calloselasma. Được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều vụ rắn cắn ở Việt Nam.

Kích thước: Chiều dài tổng thể tối đa có thể đạt 104cm. Con cái thường dài và lớn hơn con đực. Hầu hết các cá thể bắt gặp dài khoảng 65–75 cm.
Màu sắc: Mặt lưng màu nâu hồng đến nâu đỏ xám. Hoa văn rất phức tạp với 19–31 vệt hình tam giác lớn màu nâu sẫm hoặc đen ở hai bên sườn, đỉnh tam giác hướng về phía sống lưng. Đầu màu nâu đỏ sẫm hoặc nâu đen ở mặt trên.
Đầu: Đầu hình tam giác rõ rệt, phía sau rộng. Mõm nhọn, hướng lên phía trước. Một vệt phía sau mắt rộng, màu nâu sẫm hoặc nâu hạt dẻ, phía trên có sọc màu trắng hoặc kem, đồng tử mắt hình elip dọc.
Thân: Thân mập mạp, tiết diện hơi hình tam giác với gờ sống lưng nhẹ nhưng rõ rệt. Đuôi ngắn, mảnh, phân biệt rất rõ với thân.

Sinh cảnh: Chủ yếu hoạt động vào lúc hoàng hôn và ban đêm (đôi khi cả ban ngày). Đây là loài sống trên mặt đất và khá kín đáo. Thường nằm phục kích trong các lớp lá khô hoặc ẩn mình dưới thảm thực vật. Màu sắc của nó giúp ngụy trang cực tốt trên nền rừng.
Sinh sản: Khác với một số loài rắn lục khác, rắn chàm quạp đẻ trứng. Mỗi lứa có thể từ 15-40 trứng. Trứng sẽ được giữ bởi con cái cho đến khi nở.
Thức ăn: Chủ yếu là động vật có vú nhỏ, ếch nhái, đôi khi ăn cả chim và thằn lằn.

Trấn an nạn nhân

Giữ nạn nhân nằm yên, hạn chế cử động để làm chậm sự lan truyền của nọc độc. Không để nạn nhân tự đi lại.

Cố định vết thương

Rửa sạch vết cắn bằng nước và xà phòng. Băng ép nhẹ (không garo quá chặt) ở phía trên vết cắn và để vùng bị cắn thấp hơn tim.

Đến cơ sở y tế

Vận chuyển nạn nhân đến bệnh viện gần nhất càng sớm càng tốt. Nếu có thể, hãy chụp ảnh con rắn để bác sĩ xác định loại huyết thanh kháng nọc phù hợp.

KHÔNG rạch vết thương, KHÔNG hút nọc, KHÔNG đắp lá thuốc dân gian.

Rắn chàm quạp là một loài rắn độc nguy hiểm. Sau khi bị cắn, nạn nhân sẽ có cảm giác đau dữ dội ngay lập tức, bầm tím, sưng tấy, xuất hiện mụn nước trong vòng 1-2 giờ. Vết cắn gây ra các rối loạn về máu nghiêm trọng do trong nọc độc có chứa các tác nhân gây độc tế bào (cytotoxic), độc máu (haemotoxic) và các enzyme giống thrombin gây rối loạn đông máu dẫn đến tình trạng máu không đông và xuất huyết nội, chảy máu chân răng, gây sốc có thể dẫn đến tử vong. Nhiều nạn nhân bị di chứng vĩnh viễn như biến dạng chi do hoại tử.

Loài này đặc biệt nguy hiểm đối với công nhân làm việc tại các đồn điền cao su và nông dân trồng lúa do chúng thường ẩn mình dưới các lớp lá khô, nơi màu sắc của chúng khiến mắt người rất khó nhận ra.