Rắn Hổ Chúa - Viet Snake Rescuer

Rắn Hổ Chúa

Ophiophagus hannah

Có độc
Hiếm gặp
Không nên đụng chạm
Thuốc chống rắn không có tác dụng

Rắn hổ chúa (Ophiophagus hannah Cantor, 1836) là loài rắn độc dài nhất ở Việt Nam. Chúng rất nhanh, khỏe và được xem là một trong những loài rắn độc nguy hiểm nhất trên thế giới.

Kích thước: Ophiophagus hannah có thể đạt chiều dài tối đa là 585 cm. Con đực thường dài và nặng hơn con cái, dễ dàng đạt chiều dài từ 4 mét trở lên với trọng lượng từ 6–10 kg (tối đa 16 kg), trong khi con cái thường đạt chiều dài 2,5–3 mét.
Màu sắc:
Ở cá thể trưởng thành: Mặt lưng màu nâu nhạt, nâu vàng, ô liu hoặc đen tùy theo khu vực phân bố. Ở Ấn Độ và khu vực phía Bắc (bao gồm Đông Dương), cơ thể thường sẫm màu hơn (đen hoặc nâu đen). Có 27–48 vệt ngang nhạt màu hình chữ V ngược.
Ở con non: Thân màu đen tuyền hoặc nâu đen với các vệt ngang màu trắng hoặc vàng tươi tương phản mạnh. Hoa văn này thay đổi hoàn toàn khi chúng đạt chiều dài 100–120 cm (khoảng 12–18 tháng tuổi).
Đầu: Đầu khá ngắn, hình trứng, dày và rộng với vùng thái dương phồng lên. Mắt trung bình với đồng tử tròn. Đồng nhất và không có hoa văn ở con trưởng thành, cùng màu với thân hoặc nhạt hơn. Họng màu vàng cam hoặc kem với các vết lốm đốm đen nâu không đều.
Thân: Thân thon dài, chắc nịch ở con trưởng thành. Luôn có màu kem, vàng kem hoặc xám nhạt ở phần trước, sau đó là các vệt ngang đen rộng. Phần bụng sau cổ dần trở nên vàng thổ, nâu nhạt rồi chuyển sang xám hoặc đen ở các mẫu vật sẫm màu.

Sinh cảnh: Loài này chủ yếu hoạt động vào ban ngày, từ sáng sớm đến chập tối, nhưng đôi khi cũng được tìm thấy đi kiếm ăn vào ban đêm. Nó sống trong nhiều loại môi trường từ rừng rậm, rừng tre nứa đến các đồn điền và thậm chí gần làng mạc. Rắn hổ chúa là loài sống dưới đất nhưng leo trèo giỏi và bơi lội rất tốt.
Sinh sản: Rắn hổ chúa có hành vi sinh sản độc đáo, là loài rắn duy nhất mà con cái tự xây tổ bằng lá khô và bảo vệ trứng. Con cái đẻ từ 7–49 trứng mỗi lứa. Trứng được ấp ở nhiệt độ ổn định 23–28°C và nở sau 60–90 ngày. Con non khi mới nở dài khoảng 45–55 cm.
Thường được coi là hung dữ, nhưng thực tế nó là loài rắn nhút nhát và cảnh giác, thường cố gắng trốn thoát khi bị quấy rầy. Tuy nhiên, nếu bị dồn vào đường cùng hoặc khi bảo vệ tổ, nó sẽ dựng đứng 1/3 thân trước, xòe mang, rít lên lớn và sẵn sàng tấn công. Loài này không phun nọc độc.
Thức ăn: Chủ yếu ăn các loài rắn khác như trăn, rắn rào, rắn cạp nong, rắn hổ mang và cả các loài rắn lục. Nó cũng ăn kỳ đà, chuột và thỏ. Rắn hổ chúa từng được ghi nhận ăn cả đồng loại.

Trấn an nạn nhân

Giữ nạn nhân nằm yên, hạn chế cử động để làm chậm sự lan truyền của nọc độc. Không để nạn nhân tự đi lại.

Cố định vết thương

Rửa sạch vết cắn bằng nước và xà phòng. Băng ép nhẹ (không garo quá chặt) ở phía trên vết cắn và để vùng bị cắn thấp hơn tim.

Đến cơ sở y tế

Vận chuyển nạn nhân đến bệnh viện gần nhất càng sớm càng tốt. Nếu có thể, hãy chụp ảnh con rắn để bác sĩ xác định loại huyết thanh kháng nọc phù hợp.

KHÔNG rạch vết thương, KHÔNG hút nọc, KHÔNG đắp lá thuốc dân gian.

Đây là một trong những loài rắn nguy hiểm nhất thế giới. Một vết cắn của rắn hổ chúa phải được coi là một tình trạng cấp cứu y tế tuyệt đối.

Khi bị cắn, nạn nhân thường có các triệu chứng toàn thân như đau tại chỗ dữ dội, sưng tấy diện rộng, buồn nôn, chóng mặt, buồn ngủ, sụp mí, khó nói, khó nuốt, liệt cơ và cuối cùng là suy hô hấp dẫn đến tử vong. Do trong nọc độc chủ yếu là độc thần kinh (neurotoxic) tác động đến hệ thần kinh trung ương và độc tim (cardiotoxic).

Cần sử dụng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu càng sớm càng tốt. Nếu suy hô hấp nặng, nạn nhân cần được đặt ống nội khí quản và hỗ trợ thông khí.